Örnek soru 1
İslamiyet öncesi Türklerde hükümdarlığın Tanrı tarafından verildiği anlayışına göre iyi bir kağanda bir arada bulunması gereken ve Tanrı vergisi kabul edilen üç nitelik aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
- A) Töre, toy ve ayukı
- B) Yarlığ, kut ve ülüg
- C) Otağ, tuğ ve davul
- D) Könilik, uzluk ve kişilik
- E) Yabgu, şad ve tigin
Çözümü gör
Doğru cevap: B
Adım 1: İslamiyet öncesi Türklerde hükümranlık karizmatiktir; kağanlık kişiye Tanrı tarafından verilir. Adım 2: İyi bir kağanda Tanrı'dan geldiği kabul edilen üç niteliğin bir arada bulunması gerekir: yarlığ (buyruk, yetki), kut (yönetme gücü, talih) ve ülüg (kısmet). Sonuç: Yarlığ, kut ve ülüg Diğer şıklar: Töre hukuk, toy meclis, ayukı hükûmettir. Otağ, tuğ ve davul hükümdarlık sembolleridir. Könilik, uzluk ve kişilik törenin ilkeleridir. Yabgu, şad ve tigin hanedan üyelerinin ve yöneticilerin unvanlarıdır; hiçbiri Tanrı vergisi sayılan nitelik değildir.