İçeriğe geç

ÖABT · Özel Eğitim

ÖABT Özel Eğitim: Öğrenme Güçlüğü ve Özel Yetenek

ÖSYM'nin 2026-MEB-AGS Kılavuzu'na göre bu konu Özel Eğitim ÖABT'sinin yaklaşık %6'sını oluşturur (50 sorunun yaklaşık 3 sorusu).

Bölümler

  1. 1. Özgül Öğrenme Güçlüğü: Tanım ve DSM-5 Ölçütleri
    • Özgül öğrenme güçlüğünün nörogelişimsel niteliğini açıklamayı
    • DSM-5'in dört tanı ölçütünü (A–D) sıralamayı
    • Okuma, yazılı anlatım ve matematik belirleyicilerini ayırt etmeyi
    • DSM-5 ile önceki yaklaşım arasındaki farkı (zekâ-başarı farkı ölçütünün kalkması) açıklamayı
  2. 2. Okuma Güçlüğü (Disleksi)
    • Disleksinin temelindeki sesbilgisel işlemleme sorununu açıklamayı
    • Kod çözme, akıcılık ve anlama güçlüklerini ayırt etmeyi
    • Okumanın basit görünümü modeliyle okuyucu profillerini yorumlamayı
    • Disleksiyle ilgili yaygın yanılgıları düzeltmeyi
  3. 3. Yazma Güçlüğü (Disgrafi ve Yazılı Anlatım)
    • El yazısı (motor yazma), yazım ve yazılı anlatım güçlüklerini ayırt etmeyi
    • Yazma güçlüğünün tipik belirtilerini bir yazı örneğinde tanımayı
    • Yazma güçlüğü olan öğrenci için uyarlama ve öğretim önerilerini seçmeyi
  4. 4. Matematik Güçlüğü (Diskalkuli)
    • Diskalkulinin temelindeki sayı duyusu sorununu açıklamayı
    • Sayı gerçeklerini hatırlama, işlem ve akıl yürütme güçlüklerini ayırt etmeyi
    • Matematik güçlüğünde kullanılan öğretim yaklaşımlarını tanımayı
  5. 5. Risk Belirtileri ve Müdahaleye Yanıt (RTI) Modeli
    • Okul öncesi ve okul çağındaki risk belirtilerini tanımayı
    • Müdahaleye yanıt modelinin basamaklarını ve öğelerini açıklamayı
    • Tarama, ilerleme izleme ve veriye dayalı karar kavramlarını bir vakada uygulamayı
    • RTI'nin "başarısızlığı bekleme" eleştirisine nasıl yanıt verdiğini açıklamayı
  6. 6. Tanılama, Eğitsel Değerlendirme ve Eğitim Ortamı
    • Tanılama kavramını 573 sayılı KHK'deki tanımıyla açıklamayı
    • RAM'da eğitsel değerlendirme ve tanılama sürecinin işleyişini sıralamayı
    • Öğrenme güçlüğünün değerlendirilmesinde kullanılan veri kaynaklarını ayırt etmeyi
    • Destek eğitim odası ve sınav uyarlamalarına ilişkin yönetmelik hükümlerini uygulamayı
  7. 7. Özel Yeteneğin Tanımı ve Kuramlar
    • Özel yetenekli bireyin yönetmelikteki tanımını ve yetenek alanlarını açıklamayı
    • Renzulli'nin üç halka modelini ve zenginleştirme üçlüsünü uygulamayı
    • Gardner'ın çoklu zekâ kuramını ve Sternberg'in üçlü zekâ kuramını ayırt etmeyi
    • Tek puana dayalı tanımlamanın sınırlılığını açıklamayı
  8. 8. Özel Yetenekli Öğrencilerin Özellikleri
    • Özel yetenekli öğrencilerin bilişsel ve duygusal-sosyal özelliklerini sıralamayı
    • Asenkron gelişim, başarı düşüklüğü ve iki kere farklılık kavramlarını açıklamayı
    • Öğretmen gözleminin tanılamada yararını ve sınırlılığını değerlendirmeyi
  9. 9. Zenginleştirme, Hızlandırma ve BİLSEM
    • Zenginleştirme ile hızlandırmayı ayırt etmeyi
    • Program yoğunlaştırma ve farklılaştırma uygulamalarını bir vakada tanımayı
    • BİLSEM'in amacını ve eğitim programlarını yönetmeliğe göre sıralamayı
    • Destek eğitim odasında özel yetenekli öğrencilere verilen eğitimi açıklamayı

Bu branşı çalış →

Örnek sorular

Örnek soru 1

MEB Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliğindeki "özel yetenekli birey" tanımında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. A) Liderliğe ilişkin kapasitede önde olma
  2. B) Yaşıtlarına göre daha hızlı öğrenme
  3. C) Soyut fikirleri anlayabilme
  4. D) Zekâ testinde belirli puanın üstünde olma
  5. E) İlgi alanlarında bağımsız hareket etmeyi sevme
Çözümü gör

Doğru cevap: D

Adım 1: Yönetmelikteki tanım şu özellikleri sayar: yaşıtlarından hızlı öğrenme; yaratıcılık, sanat ve liderlik kapasitesinde öne çıkma; özel akademik yetenek; soyut fikirleri kavrayabilme; ilgi alanında bağımsız davranmayı sevme ve yüksek performans. Adım 2: Tanımda herhangi bir zekâ testi ya da puan sınırı geçmez; tanım özel yeteneği tek bir puana indirgemez. Sonuç: Zekâ testinde belirli puanın üstünde olma Diğer şıklar: Hızlı öğrenme, soyut fikirleri anlayabilme, liderlik kapasitesinde önde olma ve ilgi alanlarında bağımsız hareket etmeyi sevme tanımda açıkça sayılan özelliklerdir.

Örnek soru 2

2. sınıf öğretmeni, öğrencisi Eylül'ün sekiz haftalık küçük grup okuma çalışmasına karşın harf-ses eşlemesinde ilerleme göstermediğini, haftalık okuma ölçümlerinin düz bir çizgi izlediğini görür ve disleksiden şüphelenir.

Öğretmenin atması gereken en uygun adım hangisidir?

  1. A) Veliyi bilgilendirip Eylül'ün okulun özel eğitim sınıfına geçirilmesini okul yönetiminden istemek
  2. B) Kendi gözlemlerine dayanarak Eylül için bir BEP hazırlayıp uygulamaya başlamak
  3. C) Gözlem ve izleme verilerini okul yönetimi aracılığıyla RAM'a değerlendirme isteğine eklemek
  4. D) Eylül'ü değerlendirme için rehberlik ve araştırma merkezine kendisi başvurarak götürmek
  5. E) Ölçümler düz seyrettiği için küçük grup okuma çalışmasını sonlandırıp izlemeyi bırakmak
Çözümü gör

Doğru cevap: C

Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği'ne göre eğitsel değerlendirme ve tanılama RAM'da yapılır; ilk başvuruyu okul yönetimi ya da veli yapar. Öğretmenin gözlem kayıtları ve ilerleme izleme verileri, okul yönetiminin yapacağı değerlendirme isteğini destekleyen kanıtlardır. Öğretmenin öğrenciyi RAM'a kendisi götürmesi başvuru yetkisi okul yönetiminde ve velide olduğu için uygun değildir; özel eğitim sınıfına geçiş ve BEP hazırlığı da kurul raporu olmadan yapılamaz.

Bu konuda 50 açıklamalı soru var. Yanlış yaptığın sorular aralıklı tekrar takvimine girer.

Diğer konular

Branşa dön →

Sık sorulan sorular

ÖABT Özel Eğitim testinde Öğrenme Güçlüğü ve Özel Yetenek konusundan kaç soru çıkar?

ÖSYM kılavuzundaki yaklaşık ağırlık %6; 50 soruluk testte bu yaklaşık 3 soru demektir.

ÖABT Özel Eğitim Öğrenme Güçlüğü ve Özel Yetenek konusunda neler var?

1. Özgül Öğrenme Güçlüğü: Tanım ve DSM-5 Ölçütleri, 2. Okuma Güçlüğü (Disleksi), 3. Yazma Güçlüğü (Disgrafi ve Yazılı Anlatım), 4. Matematik Güçlüğü (Diskalkuli), 5. Risk Belirtileri ve Müdahaleye Yanıt (RTI) Modeli, 6. Tanılama, Eğitsel Değerlendirme ve Eğitim Ortamı, 7. Özel Yeteneğin Tanımı ve Kuramlar, 8. Özel Yetenekli Öğrencilerin Özellikleri, 9. Zenginleştirme, Hızlandırma ve BİLSEM.

Giriş yapmadan kısa bir ders oku ve çözümlü 3 soru çöz; giriş yaparsan ilerlemen kaydedilir.