İçeriğe geç

KPSS · Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri

İş Hukuku ve Teorisi

ÖSYM'nin yayımladığı konu dağılımına göre bu konu Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri testinin yaklaşık %20'sini oluşturur (40 sorunun yaklaşık 8 sorusu).

Bölümler

  1. 1. Temel Kavramlar ve Anayasal Dayanak
    • Bireysel ve toplu iş hukukunun konularını ayırt etmeyi
    • İK md.2'deki işçi, işveren, işyeri ve işveren vekili tanımlarını açıklamayı
    • Asıl işveren–alt işveren ilişkisinde sorumluluğu ve muvazaanın sonucunu kavramayı
    • İK md.4'e göre kapsam dışı işleri ve istisnalarını sıralamayı
  2. 2. İş Sözleşmesi, Türleri ve Deneme Süresi
    • İş sözleşmesinin unsurlarını ve yazılı şekil zorunluluğunu açıklamayı
    • Süreksiz iş ile belirli süreli sözleşmeyi ayırt etmeyi
    • Sözleşme türlerini ve zincirleme sözleşme yasağının sonucunu kavramayı
    • Çağrı üzerine çalışma ve deneme süresi kurallarını uygulamayı
  3. 3. Çalışma Süreleri, Ara Dinlenmesi ve Gece Çalışması
    • Haftalık azami çalışma süresini ve denkleştirme sınırlarını açıklamayı
    • Çalışma süresinden sayılan ve sayılmayan hâlleri ayırt etmeyi
    • Ara dinlenmesi süresini günlük çalışma süresine göre belirlemeyi
    • Gece çalışması ile telafi çalışması kurallarını uygulamayı
  4. 4. Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma
    • Fazla çalışma ile fazla sürelerle çalışmayı ayırt etmeyi
    • Zamlı ücreti ve serbest zaman karşılığını hesaplamayı
    • Fazla çalışmanın sınırlarını ve yasaklarını sıralamayı
  5. 5. Hafta Tatili, Genel Tatil ve İzinler
    • Hafta tatili ve genel tatil ücret kurallarını açıklamayı
    • Yıllık izin süresini hizmet süresi, yaş ve yer altı işine göre hesaplamayı
    • Yıllık iznin kullanılma kurallarını uygulamayı
    • Evlenme, ölüm, doğum, analık ve süt izinlerini ayırt etmeyi
  6. 6. İş Sözleşmesinin Süreli Feshi ve İhbar Süreleri
    • Sözleşmeyi sona erdiren hâlleri ve fesih türlerini sıralamayı
    • İhbar sürelerini işçinin kıdemine göre belirlemeyi
    • İhbar ve kötüniyet tazminatını ayırt etmeyi
    • İş arama izni, toplu işçi çıkarma ve esaslı değişiklik kurallarını açıklamayı
  7. 7. Haklı Nedenle Fesih
    • Haklı nedenle feshin gruplarını işçi ve işveren açısından sınıflandırmayı
    • Hak düşürücü süreleri uygulamayı
    • Haklı feshin ihbar ve kıdem tazminatına etkisini belirlemeyi
  8. 8. İş Güvencesi: Geçerli Nedenle Fesih ve İşe İade
    • İş güvencesinin dört kapsam şartını sıralamayı
    • Geçerli nedeni haklı nedenden ayırt etmeyi
    • Fesih usulünü ve işe iade sürecindeki süreleri sırayla uygulamayı
    • İşe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücretini açıklamayı
  9. 9. Kıdem Tazminatı
    • Kıdem tazminatının yasal dayanağını belirtmeyi
    • Kıdem tazminatına hak kazandıran sona erme hâllerini sıralamayı
    • Kıdem tazminatını tam yıl ve artan aylarla hesaplamayı
    • Kıdem ile ihbar tazminatını karşılaştırmayı
  10. 10. Sosyal Güvenlik: Sigortalılık Hâlleri
    • 5510'daki 4/a, 4/b ve 4/c statülerini ayırt etmeyi
    • Her statüde sigortalılığın başlangıcını belirlemeyi
    • Kapsam dışı hâlleri ve statü çakışmasında öncelik sırasını uygulamayı
    • İsteğe bağlı sigortanın kapsamını açıklamayı
  11. 11. Sigorta Kolları ve Genel Sağlık Sigortası
    • Kısa ve uzun vadeli sigorta kollarını sınıflandırmayı
    • İş kazası ile meslek hastalığını ayırt etmeyi
    • Hastalık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının temel eşiklerini sıralamayı
    • Genel sağlık sigortasının amacını açıklamayı
  12. 12. Sendikalar, Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt
    • Sendika ve konfederasyonun kuruluş şartlarını açıklamayı
    • Üyelik, çekilme ve sendikal güvence kurallarını uygulamayı
    • TİS yetkisi için işkolu ve işyeri–işletme barajlarını hesaplamayı
    • Grev, lokavt, grev yasakları ve ertelemeyi ayırt etmeyi

Örnek sorular

Örnek soru 1

Belirsiz süreli iş sözleşmesiyle aynı işyerinde iki yıldır çalışan işçinin sözleşmesini süreli fesih yoluyla sona erdirmek isteyen işveren, kanuna göre en az ne kadarlık bir bildirim süresine uymalıdır?

  1. A) On iki hafta
  2. B) Altı hafta
  3. C) Sekiz hafta
  4. D) Dört hafta
  5. E) İki hafta
Çözümü gör

Doğru cevap: B

Kıdemi bir buçuk yıldan üç yıla kadar olan işçi için bildirim süresi altı haftadır. İki yıllık kıdem bu aralığa girer; sekiz hafta ise üç yıldan fazla kıdemi olan işçiler için uygulanır.

Örnek soru 2

İşçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan bir davranışını öğrenen işverenin bu nedene dayanan haklı fesih hakkı, kural olarak hangi süreler geçtikten sonra kullanılamaz?

  1. A) Öğrenmeden itibaren üç iş günü ve her hâlde fiilden itibaren altı ay
  2. B) Öğrenmeden itibaren altı iş günü ve her hâlde fiilden itibaren bir yıl
  3. C) Öğrenmeden itibaren on iş günü ve her hâlde fiilden itibaren beş yıl
  4. D) Öğrenmeden itibaren otuz gün ve her hâlde fiilden itibaren iki yıl
  5. E) Öğrenmeden itibaren bir ay ve her hâlde fiilden itibaren bir yıl
Çözümü gör

Doğru cevap: B

Bu fesih hakkı, karşı tarafın davranışı öğrendiği günden başlayarak altı iş günü geçtikten ve her hâlde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl sonra kullanılamaz. İşçinin olayda maddi çıkar sağlaması hâlinde bir yıllık süre uygulanmaz.

Bu konuda 70 açıklamalı soru var. Yanlış yaptığın sorular aralıklı tekrar takvimine girer.

Diğer konular

Derse dön →

Sık sorulan sorular

KPSS'de İş Hukuku ve Teorisi konusundan kaç soru çıkar?

ÖSYM konu dağılımına göre İş Hukuku ve Teorisi, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri testinin yaklaşık %20'sini oluşturur; bu yaklaşık 8 soru demektir.

KPSS İş Hukuku ve Teorisi konusunda neler var?

1. Temel Kavramlar ve Anayasal Dayanak, 2. İş Sözleşmesi, Türleri ve Deneme Süresi, 3. Çalışma Süreleri, Ara Dinlenmesi ve Gece Çalışması, 4. Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma, 5. Hafta Tatili, Genel Tatil ve İzinler, 6. İş Sözleşmesinin Süreli Feshi ve İhbar Süreleri, 7. Haklı Nedenle Fesih, 8. İş Güvencesi: Geçerli Nedenle Fesih ve İşe İade, 9. Kıdem Tazminatı, 10. Sosyal Güvenlik: Sigortalılık Hâlleri, 11. Sigorta Kolları ve Genel Sağlık Sigortası, 12. Sendikalar, Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt.

Giriş yapmadan kısa bir ders oku ve çözümlü 3 soru çöz; giriş yaparsan ilerlemen kaydedilir.